Na uzyskanie kwalifikacji zawodowych mechanika pojazdów samochodowych składa się z jednej strony umiejętność wykorzystania wiedzy ogólnotechnicznej umożliwiającej zrozumienie budowy i zasad działania pojazdów oraz procesów technologicznych ich wytwarzania, obsługiwania i naprawiania, z drugiej zaś strony - znajomość warunków i sposobów eksploatacji pojazdów. W procesie produkcji mechanik pojazdów samochodowych uczestniczy we wszystkich etapach procesu technologicznego, w których znajomość budowy i eksploatacji pojazdów decyduje o poprawności wykonania danych operacji. Należą do nich przede wszystkim operacje monterskie oraz czynności kontrolno – odbiorcze. W procesie wytwórczym samochodów stosuje się także różne specjalne technologie, gdzie wymagane są kwalifikacje będące domeną mechaników, specjalizujących się w poszczególnych rodzajach obróbki, a nie mechanika pojazdów samochodowych. W procesie eksploatacji samochodów kwalifikacje mechanika pojazdów samochodowych są niezbędne na różnych szczeblach służby technicznej. Zakres zadań zawodowych będzie jednak odmienny w dużych gospodarstwach samochodowych i w małych zakładach obsługowo - naprawczych, co wynika z możliwości i potrzeby specjalizowania się w poszczególnych pracach. Wspólną cechą tych zadań jest znajomość teoretyczna oraz praktyczna budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych.
    Nauka kończy się egzaminem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe. Absolwent szkoły uzyskuje świadectwo ukończenia szkoły oraz dyplom robotnika wykwalifikowanego w danym zawodzie lub tytuł czeladnika po zdaniu odpowiednich egzaminów. Po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej absolwent może podjąć naukę w technikum uzupełniającym (dającym tytuł technika) lub ogólnokształcącym liceum uzupełniającym (nauka kończy się maturą). Uczniowie zobowiązani są złożyć zaświadczenie lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań do pracy w zawodzie, a podejmujący praktyczną naukę zawodu w zakładach pracy dodatkowo umowę o praktyczną naukę zawodu.

    W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent będzie umiał:

• klasyfikować pojazdy samochodowe według ich przeznaczenia i budowy,
• interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki ruchu i budowy pojazdów samochodowych, technologii mechanicznej oraz elektrotechniki,
• interpretować procesy robocze oraz zużyciowo – starzeniowe zachodzące w pojazdach samochodowych,
• interpretować zasady działania oraz znać budowę i przeznaczenie maszyn i urządzeń wyposażenia elektrycznego samochodów,
• czytać i interpretować proste rysunki techniczne oraz schematy (w tym instalacji elektrycznej),
• posługiwać się instrukcjami użytkowania i obsługi samochodów, katalogami części samochodowych oraz dokumentacją technologiczną montażu i naprawy,
• sporządzać szkice prostych części maszyn,
• wykonywać podstawowe operacje obróbki ręcznej i mechanicznej,
• wykonywać operacje montażu i demontażu zespołów i pojazdów,
• stosować w montażu pojazdów samochodowych podstawowe metody łączenia materiałów i elementów,
• posługiwać się narzędziami i oprzyrządowaniem (uniwersalnym i specjalistycznym) do montażu i naprawy samochodów,
• mierzyć podstawowe wielkości fizyczne i geometryczne oraz interpretować wyniki pomiarów,
• stosować wymienność zespołów i części (z uwzględnieniem grup wymiarowych),
• rozpoznawać podstawowe materiały eksploatacyjne i charakteryzować ich własności,
• oceniać stan techniczny pojazdów i zespołów z wykorzystaniem metod diagnostyki samochodowej (w tym diagnozowania wspomaganego komputerem),
• wyważać statycznie i dynamicznie wirujące części maszyn,
• stosować w procesie naprawy podstawowe metody regeneracji części,
• obsługiwać typowe urządzenia diagnostyczne i obsługowo – naprawcze,
• wykonywać próby kontrolne zespołów i pojazdów po naprawie,
• posługiwać się dokumentacją eksploatacyjną samochodu,
• interpretować akty prawne dotyczące eksploatacji technicznej samochodów,
• wykorzystywać technikę komputerową w praktyce warsztatowej,
• kierować pojazdami samochodowymi w zakresie kategorii B,
• kalkulować koszty typowych usług motoryzacyjnych,
• oceniać jakość wykonywanej pracy,
• organizować i utrzymywać w należytym porządku swoje miejsce pracy,
• stosować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska,
• prezentować swoje kwalifikacje podczas poszukiwania pracy.

        Podstawa programowa kształcenia w zawodzie zawiera obligatoryjny zbiór treści kształcenia (działów programowych) w postaci trzech wyodrębnionych bloków programowych:

1. techniczne podstawy zawodu,
2. budowa i eksploatacja pojazdów samochodowych,
3. przedsiębiorczość, organizacja i bezpieczeństwo pracy.
   

    Rozwój w budowie pojazdów samochodowych wyraża się ciągłym wprowadzaniem do eksploatacji nowych modeli, typów i odmian pojazdów. Mechanik pojazdów samochodowych, korzystając z odpowiedniej dokumentacji, musi umieć wykorzystać nabyte ogólne umiejętności w obsłudze i naprawie każdego samochodu. W przypadku samochodów produkcji zagranicznej korzystanie z dokumentacji (zwłaszcza obsługowo – naprawczej) oraz urządzeń specjalnych dostarczanych przez producenta, wymaga umiejętności posługiwania się podstawowym słownictwem z zakresu techniki motoryzacyjnej w języku obcym. Tę umiejętność należy traktować na równi z innymi umiejętnościami zawodowymi. We współczesnych samochodach coraz większa liczba zespołów nie wymaga okresowych zabiegów obsługowych a ich naprawa polega na wymianie na nowe. Zrozumienie zasad działania i budowy tych zespołów nie jest konieczne do poprawnego wykonania zadań zawodowych.
        Specyficznym zagadnieniem związanym z nauczaniem praktycznym jest nauka jazdy samochodem, która powinna kończyć się przygotowaniem umożliwiającym przystąpienie do egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii B.